وظايف کارشناس رسمی دادگستری 
: به صورت کلی کارشناس رسمی دادگستری وظیفه دارد در پرونده های ارجاعی از دادگستری از جمله امور ملکی، بر مبنای صلاحیت اخذ شده اعلام نظر کارشناسی کند. نظریه کارشناس رسمی دادگستری می بایست بر مبنای گزارش تخصصی در رشته مربوطه بر مبنای مسندات باشد. کارشناس رسمی دادگستری به عنوان مشاور فنی قضات می بایست در راستای احقاق حق قدم بردارد. وظایف کارشناسان رسمی دادگستری در حیطه صلاحیت های کارشناسی آنها خلاصه می شود. جنبه دیگر از وظایف کارشناسان رسمی دادگستری تکالیفی و وظایفی است که به واسطه پذیرش در آزمون کارشناس رسمی دادگستری به دوش کارشناسان قرار گرفته است.
وظایف کارشناس رسمی دادگستری
وظايف کارشناس رسمی دادگستری بر مبنای قوانین کانون کارشناسان رسمی دادگستری و مرکز وکلا و کارشناسان رسمی، در این قسمت، بنا داریم، راجع به وظایف کارشناس رسمی دادگستری، شرح دهیم. از قرار ذیل است:
از جمله وظایف مهم کارشناس رسمی دادگستری، این امر است که می بایست، راجع به امور کارشناسی ارجاع شده به کارشناس، در حیطه صلاحیت اخذ شده در پروانه کارشناسی خویش، اظهار نظر تخصصی و کارشناسی شده نماید و نظر قطعی را طی یک گزارش کارشناسی مکتوب، و در مهلت مشخص شده، به مرجع ذیصلاح، که دادگاه می باشد تحویل نماید. کارشناسان رسمی می بایست، یک نسخه از نظریه کتبی کارشناسی تسلیم شده به مراجع قانونی از جمله دادگاه را تا مدت ۵ سال بعد از تاریخ ارائه، نگهداری کنند،این موضوع یکی از مهم ترین وظایف کارشناس رسمی می باشد.
کارشناس رسمی دادگستری می بایست در صورت وجود جهات رد کارشناسی که مشابه جهات رد دادرسی در موارد حقوقی می باشد، موضوع را به طور کتبی اعلام نماید، و از مبادرت به کارشناسی جدید، امتناع کند. در صورتی که به این شکل عمل نکند، تخلف محسوب می شود و به مجازات های انتظامی مشخص شده، محکوم می شود. ارائه نظر مستدل و واضح، از دیگر وظایف مهم کارشناس رسمی می باشد. کارشناسان رسمی می بایست، نکات و توضیحات که برای تبیین نظریه کارشناسی، ضروری می باشد و یا توسط شورای عالی کارشناسان و کانون وکلا، مشخص می گردد، به صورت کامل، در نظریه کارشناسی خود، منعکس نماید.
وظایف کارشناس رسمی دادگستری امور ثبتی
کارشناسان رسمی در راستای وظایف کارشناسی رسمی دادگستری، مکلف می باشند، در زمانی که مقام ذیصلاح مشخص می کند، در جلسه دادرسی دادگاه یا در مکانی که مقرر شده است، حاضر شوند، مگر اینکه عذر موجه و قانونی داشته باشند. حساسیت امر کار کارشناسان رسمی دادگستری مخصوصا کارشناس رسمی امور ثبتی و نقشه برداری به این علت می باشد که کارشناس با املاک و دارایی غیر منقول در ارتباط اشت و همان طور که اشاره شد، املاک و اراضی از جمله خانه و باغ از جمله مهمترین دارایی ها از دیدگاه فعالان حوزه اقتصادی و ملکی می باشد.
شاید این موضوع مطرح شود که اداراه ثبت اسناد علاوه بر ثبت املاک و اراضی وظایف دیگری نیز خواهند داشت؛ این مبحث کاملاً صحیح می باشد. در ادارات ثبت اسناد به جز ثبت املاک، به ثبت ازدواج ، ثبت اکتشاف معادن و اختراعات و ثبت احوال نیز پرداخته می شود. موضوع مورد بحث ما در حوزه ثبت املاک و اراضی در حیطه کارشناسی رسمی امور ثبتی است.
کارشناسان رسمی امور ثبتی میتوانند با تثبیت حدود و مظلبقت مساحی ارزش املاک و اراضی را به صورت تخصصی و قانونی مشخص کنند. همچنین در صورت بروز اختلاف و تعارضاتی مبنی بر اضافه مساحت ملک در سند، کارشناسان رسمی امور ثبتی میتوانند وارد عمل شورند و علت به وجود آمدن این مشکل را بررسی و طبق قانون نظریه کارشناسی خویش را اعلام نمایند.
وظایف تخصصی کارشناس رسمی دادگستری
کارشناس رسمی دادگستری فردی است که در یک تخصص یا علوم تخصصی شخصی توانمند است و تخصص کافی دارد. و به شکل رسمی و تخصصی راجع به یک موضوع اظهار نظر فنی کارشناسی میکند. در محاکم عمومی قضات مسئول رسیدگی به مسائل مربوط به یک پرونده هستند و اجازه رسیدگی و صدور رای راجع به پرونده را دارند .
کارشناسان رسمی امور ثبتی و نقشه برداری می بایست به علوم حقوقی تسلط کافی داشته باشند. نیازی نیست که کارشناس رسمی به تمام موضوعات حقوقی تخصصی تسلط کامل داشته باشد. جهت رسیدگی به امور فنی پرونده های ثبتی، نیازمند بررسی و اظهار نظرات کارشناس رسمی قابل اعتماد می باشیم. در واقع کارشناس رسمی نقشه برداری به دلیل تحصیلات و کسب تجربه در علوم نقشه برداری یا امور ثبتی نظرش در دادگستری درباره موضوع نقشه برداری اعلام و ملاک رأی قرار خواهد گرفت. کارشناسان رسمی امور ثبتی به علت تبحر ثبتی و تخصصی که در رشته ثبتی و نقشه برداری دارند از کانون کارشناسان رسمی و کانون وکلا و کارشناسان قوه قضاییه بعد از قبولی در آزمون کارشناس رسمی پروانه کارشناس را دریافت کنند تا در زمانی که ضرورت داشته باشد از اعتبار و تبحر کارشناس به شکل رسمی و طبق قانون استفاده شود.
وظایف اخلاقی کارشناس رسمی دادگستری
- کارشناسان رسمی دادگستری باید نسبت به امور پرونده ها از جمله ثبتی و نقشه برداری راز دار باشند.
- محاسبه دستمزد کارشناس رسمی دادگستری مطابق تعرفه وزارت دادگستری می باشد
- کارشناس رسمی دادگستری باید در مواردی که مقام صلاحیتدار، حضور او را در جلسه دادرسی ملزم میکند حاضر شود و عذری نیاورد.
- کارشناس رسمی می بایست در گزارشهای کارشناسی نهایت ادب و احترام را رعایت نماید.
در جریان دادرسی، رسیدگی و حل و فصل دعاوی متعدد حقوقی و کیفری، به منظور برقراری و اجرای عدالت، قوه قضائیه بطور اعم و دادگا هها بطور اخص، نیازمند دریافت خدمات کارشناسی از کارشناسان محترم رسمی دادگستری که همانند وکلا اشخاصی وابسته به دادگستری هستند.
سرعت پیشرفت تکنولوژیکی و پیچیدگی فزایندۀ موضوعات علمی، تخصصی، تکنیکی عصر حاضر بکارگیری کارشناسان رسمی را در حل و فصل منازعات و دعاوی مطروحه در دادگاهها، دو چندان کرده، طوریکه رفع منازعه و تخاصم بین اطراف دعوی بدون حضور آنان امری اجتناب ناپذیر است. دادگستری در مواردی که اختلافات واجد وصف فنی و تخصصی هستند به صراحت در خصوص ارجاع امر به کارشناسی تعیین تکلیف کرده و خلاء دانش مربوط به موضوعات مختلف علمی و تخصصی دادرس را با بهره مندی از خدمات کارشناسان رشته های مختلف پرکرده است. کارشناس راه و ساختمان
وظایف کارشناس رسمی دادگستری در دادگاه
کارشناس شخصی است که با استفاده از معلومات فنی، تخصصی و تجربی خود یاور و همکار شخص دادرس در امور قضائی محسوب و به وی در تصمیم گیری و انشاء رأی کمک می نماید و در امور غیر قضائی نیز با استفاده از دانش و تخصص و تجربه خود به وزارتخانه ها، سازمانها، نهادها و دستگا ههای اجرائی دولتی و حتی سازما نهای غیر دولتی، خدمات کارشناسی ارائه می نماید. در اینکه اظهار نظرات کارشناسی در شمار ادله اثبات دعوی هستند یا اماره قضائی، علمای حقوق نظریات مختلفی را ارائه داده اند. برخی از آنان، نظریۀکارشناسی را در شماره ادله اثبا تدعوی میدانند. موافقان این نظر آقایان دکتر سید محسن صدرزاده افشار، دکتر جعفر لنگرودی، دکتر کاظم شریعت پناهی
نظر کارشناس یکی از ادّله ی اثبات دعوی است مگر اینکه قاضی تشخیص دهدکه منطبق با واقع نیست که آن موقع در صورت لزوم از کارشناسان دیگر استفاده خواهدکرد. در اماره بودن نظریه ی کارشناسی، وقتی بعنوان یکی از دلایل اثبات دعوی می پذیرد که در نظر قاضی با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی مطابقت داشته نشان از اماره بودن آن است » مسلم « باشد و علت اینکه مقنن نگفته با اوضاع و شرایط که نوعی و غالب کاشف از حقیقت می باشد برخی نظریۀکارشناسی را امارات قضائی تلقی می نمایند.
ویژگی های قرار کارشناسی رسمی دادگستری
- قطعیت قرارکارشناسی
- غیر قابل عدول بودن قرارکارشناسی
- اعدادی یا مقدماتی بودن قرار کارشناسی
قرار اعدادی یا مقدماتی کارشناس رسمی دادگستری، قرارهای اعدادی یا مقدماتی، قرارهایی هستند که پرونده را برای صدور رأی قاطع، آماده میکنند که قرارهای تحقیق و معاینۀ محلی، قرار کارشناسی، قرار اتیان سوگند، قرار تطبیق اسناد، قرار اناطه، از اینگونه قرارها هستند.
- صدور قرارکارشناسی از وظایف دادگاه است.
- شفافیت موضوع قرارکارشناسی.
درصورتیکه در درک مفهوم عملی قرار کارشناسی صادره از دادگاه شک و شبهه بوجود آید؛ بهترین وسیله ارائه تقاضای کتبی جهت روشن شدن قرار صادره از دادگاه می باشد. کارشناس باید از ورود به حوزه ی تصمیم گیری که از مسئولیت و اختیارات دادرس است، خودداری نماید.
- پذیرش قرارکارشناسی یک تکلیف قانونی است
- قرارکارشناسی از امور موضوعی استنه حکمی
- تکلیف ایجاد شده برای دادگاه در نتیجه صدور قرارکارشناسی
کارشناسان مکلف به انجام وظایف قانونی در قبال قرار صادرۀ دادگاه می باشد و امکان استنکاف از اجرای قرار وجود ندارد. مگر اینکه کارشناس دارای عذر موجه احصاء شده در قانون باشد.
- فوت یکی از بستگان نسبی یا سببی تا درجه اول از طبقه دوم
- ابتلاء به مرضی که مانع از حرکت بوده و یا حرکت مضر تشخیص داده شود.
- حوادث قهری از قبیل سیل و زلزله که مانع از حضور در دادگاه باشد.
کارشناس راه و ساختمان
مشاوره و استعلام با کارشناس راه و ساختمان کارشناس رسمی دادگستری راه و ساختمان مهندس جواد رجائی
